Świętokrzyski Park Narodowy

Świętokrzyski Park Narodowy, utworzony w 1950 roku, jest jednym z 23 parków narodowych na terenie Polski.

Park położony jest w centralnej części Gór Świętokrzyskich i obejmuje: pasmo Łysogór (z najwyższym szczytem Łysicą - 611 m n.p.m. i Łysą Górą 593 m n.p.m.), część pasma Klonowskiego (z górami Psarką i Miejską), Doliny Wilkowskiej i Doliny Dębniańskiej, a także dwie enklawy - Górę Chełmową i Las Serwis.

W 1950 roku część pasma Gór Świętokrzyskich nazwano Puszczą Jodłową im. Stefana Żeromskiego, który był zwolennikiem i rzecznikiem ochrony tego obszaru.

Historia parku

W roku 1921 powstał pierwszy w Górach Świętokrzyskich rezerwat im. Józefa Kostyrki na Chełmowej Górze (163 ha).W 1922 roku objęto ochroną rezerwatową dwa fragmenty Łysogór: na południowym zboczu Łysej Góry fragment o powierzchni 196 ha i na północnym zboczu Łysicy - 115 ha. W roku 1932 powiększono obszar rezerwatów do 1347 ha. Park narodowy oficjalnie utworzony został w 1950(1 maja ) roku na obszarze 6054 ha. W 1954 roku na terenie parku powstały dwa kolejne rezerwaty ścisłe: Czarny Las o powierzchni 26,45 ha oraz Mokry Bór o powierzchni 38,44 ha.

Na terenie parku jest 5 obszarów ochrony ścisłej o łącznej powierzchni 1731 ha.

Na grzbietach górskich występują charakterystyczne rumowiska skalne - gołoborza, nadające krajobrazowi specyficzny charakter. Największe i najbardziej malownicze gołoborza znajdują się w okolicach Łysej Góry i na Łysicy. Niektóre z gołoborzy to:

* Gołoborze Kobendzy

* Biała Skałka

* Księża Skała

Na gołoborzach spotyka się różnorodną roślinność : nitkowate glony, wątrobowce, mchy, porosty, torfowce i paprocie.

Większość terenu Parku zajmują lasy jodłowe i bukowe, w niższych partiach pasm górskich występują bory sosnowe, bory mieszane sosnowo-dębowe z domieszką jodły, modrzewia, świerka i buka.

Zabytki

Warte odwiedzenia w Świętokrzyskim Parku Narodowym są:

* muzeum przyrodnicze na Świętym Krzyżu; w muzeum można obejrzeć : minerały i skamieniałości, florę i faunę oraz eksponaty związane z zagrożeniami parku, a także ekspozycję o parkach krajobrazowych Gór Świętokrzyskich

* dymarki we wsi Huta Szklana

* klasztor benedyktynów świętokrzyskich z XII wieku na Świętym Krzyżu; w okresie rozwoju opactwa (XIII i XIX w.) powstały tu najstarsze zabytki piśmiennictwa polskiego - Kazania Świętokrzyskie i Pieśni Łysogórskie

* osada Tarczek - kościółek romański

* Chybicie - gotycki kościół Kazimierzowski

* Grzegorzewice - kościółek z romańską absydą

W bezpośrednim sąsiedztwie Parku warte zwiedzenia są:

* klasztor sióstr benedyktynek z 1633 r. na Świętej Katarzynie

* kościół w Bielinach (wczesnobarokowy z pierwszej połowy XVII w.)

* kościół w Bodzentynie (gotycki z połowy XV w.)

* kościół w Słupi Nowej (późnorenesansowy z drugiej połowy XVII w.)

* budynek opactwa szpitalnego z XVI w. w Nowej Słupi

* wał kultowy wokół Łysej Góry z IX i X w.

* muzeum starożytnego hutnictwa w Nowej Słupi

* Bodzentyn - kolegiata z XV wieku oraz ruiny zamku biskupiego, kapliczki św. Franciszka i św.Mikołaja położone przy szlaku ze Świętej Katarzyny na Święty Krzyż; tu znajduje się siedziba dyrekcji Parku

Szlaki tyrustyczne

Szlaki turystyczne na obszarze Świętokrzyskiego Parku Narodowego:

* z Świętej Katarzyny przez Święty Krzyż do Trzcianki

* od Huty Szklanej do Świętego Krzyża

* na Świętym Krzyżu

Baza noclegowa

* dom wypoczynkowy Jodłowy Dwór w Hucie Szklanej

* Dom Turysty w Świętej Katarzynie

* schronisko młodzieżowe w Nowej Słupi

* liczne kwatery prywatne

Otulina 20.786,07 ha

Źródło: wikipedia.org

Powrót

Narodowe.pl

Świętokrzyski Park Narodowy